Sunday, November 30, 2008
Thursday, November 27, 2008
¡IMOS DE MATANZA!
|
Aquel día erguemos cedo. Había unha xeada de mil pares de narices que puxera dura a neve de dous días atrás. Era a matanza do “tiu” Marcelino, que como todos vos xa sabedes agora, compartía o curral con nós. A matanza do “tiu”, aparte de nos, tamén viñan os do “ti” molinero e os Tomés. O matachín, coma sempre, era o Céfiro, afillado do “tiu”Marcelino, tamén viñan o resto dos irmáns deste, e dos Tomés viña a Lisa e a tía “Tresa”. Xa cediño, o “tiu”, fixera lume na lareira, e cando empeceron a chegar os homes, había unha estupenda carracheira na que a medida que se ía chegando, torrábase unha rabanada de centeo, e matabase o bicho cun grolo de augardente. Unha vez tomada a parva, baixemos o curral e atrapémolos cochos que ían ser sacrificados, e puxémolos enriba do banco para que o Céfiro os sangrara. Feito o anterior, deitémolos cochos nunhas padiolas onde os iriamos chamuscando, para a continuación dexobalos ben e sacarlle todos os pelos da pel, cousa que se facía primeiro chamuscando os pelos con uns fachóns de palla, a continuación lavábase con auga da fonte e dexobando cun cacho de cantería, para sacar a cotra. Digo o de auga da fonte, porque naqueles intres era a mais quente, pois manaría a uns doce ou trece graos e a temperatura ambiente era de 0 ou -1 grao. Acabada a laboura anterior, entón a couracha afeitábase cun coitelo ben afiado, é una vez feito o cal, faciasele a tripa do cú o bicho. Isto era cousa do matachín, pois os legos na cousa podiamos facer unha desfeita. Consistía e meterlle unhas pallas torcidas no recto coa idea de limpar a zona para cando se desfixese. Viña despois a tarea de sacarlle as tripas, cousa tamén que facía o Céfiro, o resto do persoal ou miraba ou tiña man seguindo a s ordes do matachín. Creo que o primeiro que le sacaba era a couracha da panza, despois o “vallo” do que se non me trabuco facíase o unto. Despois colgábase pola parte de atrás cun “sobeo”que se le introducía no cú unha vez retirado o “mondongo”, e atabase normalmente a unha viga. Neste punto xa interviñan as mulleres, pois íanse sacar a tripas, e o resto de órganos e vísceras para a súa preparación e deixar a cavidade intestinal limpa. Acabada esta faena, xa era cousa das mulleres, pois eran as que tiñan que lavar as tripas para logo facer os embutidos. Chegados a este punto, había unha cousa que era de maneira indiscutible das mulleres: “as molexas”, cousa que sempre levaba a un enfrentmento sobre todo coa tropa nova masculina, que las quería roubar, mais que o fin todo quedaba en ruído e o fin comíanse en armonia. Detrás de todo isto veu a comida, que foi abundante e forte dada a época, pois o frío combatese mellor cunha boa pitanza e mellor “viñanza”, para derreter as xeadas da temporada. Acabemos de comer, as mulleres marcharon o Litro a lavar as tripas, os cazadores o monte a tentar matar algún “lapé” e outros para a casa do Caxera a botar a partida. Os que tiñan vacas, ían a “pallarega” a sacar herba para acomodar as vacas, e a esperar a hora de cenar, onde a voz cantante caseuqe a levaban o cazadores aumentando os lances favorables e diminuíndo os desfavorables. Xa se sabe a fama que temos de esaxerar as cousas. Eu conozco algún que caseque foi deixado torto por unha perdiz, que voaba a demasiada velocidade. Cenemos abundantemente arredor das sete ou oito da noite, as mulleres quedaron facendo tertulia e traballando, e os mangallóns dos homes acabemos en casa do Caxera, coas nosas partidas de dominó. Quero dicir que o traballo bruto faciámolo os homes, as mulleres o que merecía mais atención, e en honor delas debo dicir que nunca paraban de “rabexar” como elas dicían. Cando as chourizas estean curadas, asaremos algunha nas brasas da lareira, beberemos un trago, e mais adiante zamparemos o botelo.
|
Sunday, November 23, 2008
FIN DE SEMANA PATEANDO POLA TERRA DA CHAVE.
O segundo fin de semana en Val dos Marcos fun coa idea de, aparte de comer a merenda, beber uns tragos da bota respirar aire puro, e ver a posibilidade de ter algo de caza para zampala no proximo fin de ano.
Constatase cada vez mais, que a caza menor na nosa terra, esta acabandose, en proporcion inversamente proporcional o aumento da poboación de porcos monteses.
Xa caseque non quedan coellos, e creo que as perdices, en todo o axuntamento, caseque deben sobrar dedos no corpo das galiñas para contalas.
Como alguén, con verdadeiros conocimentos do tema, e autoridades con ganas de financiar un plan serio co que revitalizar a cousa non le poña remedio, de seguir así, a caza menor acabouse caseque definitivamente.
A min xa non me preocupa este desastre. Eu teño a miña diversión asegurada, e parodiando os de Casablanca; sempre me quedará a Terra da Chave.
Neste fin de semana, e xa empecera na primeira pasada, fixen unha amiga que me divirte, e que, creo, que está posta ahí so para eso.
Hay unha lebre nese lugar que tamen fixo migas coa Canaria, a cadeliña que vai conmigo de caza, que sempre que vamos temos os nosos ententes coa rabona.
O primeiro sábado do primeiro “finde” que fumos de caza, démonos unha volta por esta zona, que xa cazadores vellos me enseñeran a cazala, o Manolo, o Céfiro e o Teófilo, que tiveran a ben deixarme ir con eles de caza, enseñeranme os truquiños.
A Canaria e mais eu imos o mais cediño posible, e despois de unhas voltas pola Fontes das Cubas, iniciamos o acercamento o Bedulo, e de forma sempre segura, uns metros mais arriba ou uns metros mais abaixo, a Canaria quedase quieta mirando fixamente para un chaguazo, ou unha urz, que parece mismamente que esta a escoitar algo. Debe ser a lebre que, antes de arrancar a correr, le di algo. Sae a lebre a lume de carozo, eu poño a escopeta a cara, e pam, pum, e a lebre lisca para o Bedulo. Creo que os meus cartuchos, en vez de chumbo levan estopas.
O domingo, volta a empezar, paseo por aiqui, paseo por alí, é, uns metros desviada do primeiro día, volta a lebre a falar coa cadela, volvo eu a facer “fogo forte”, e a señorita volve a marcharse para o Bedulo.
Neste fin de semana, a cousa foi clavadiña a anterior, como non levo unha camara non podo enserñarvos a cara de tonto que me quedou, nos dous ultimos encontros coa “becha”.
Creo que xa lle collin cariño, e penso dedicarme todos os fins de semana que vaia, a facer o mesmo.
Terei que sacarle os chumbos os cartuchos, e meterle estopas, por si algunha vez me equivoco. No é cousa de desfacer unha amizade, por culpa de unha torpeza miña.
Thursday, November 20, 2008
IN MEMORIAM
OS ANOS PASAN, A MENTE RECORDA.
Queridos amigos; hoxe, hai vintecatro anos, meu irman Xería deixou este mundo despois de un desgraciado accidente no Pichiriche, en Puebla de Sanabria.
Por estas datas, adoitábamos darnos unhas boas andainas polos montes de San Cibrao, volviamos cansadiños, cheos de fame é unhas vees contentos por que se dera ben a caza, e outras coa cabeza gacha por todo o contrario.
Hoxe aquí, é en recordo de meu irmán, vóuvos contar unha cazata que fixemos os tres irmans Fernández.
Saímos unha mañanciña, desas que non se sabe se vai facer sol ou vai chover. Era daquelas que ó mellor era opinar pola noite, pois asi nunca se equivocaba un. Saímos, cmo decía, baixando polo Barreiro, a escomenzar a cazata na zona de Hermisende, pois falábase de que por alí había moito coello. Cazemos na zona de Hermisende de enfrente a Barxelas, crucemos o Rio Pequeno, e subimos á raia no alto da Escusaña, donde por certo había unhas perdices ben gordiñas, pois por alí ainda sementaban leiras, sobre todo na zona de Portugal.
Un bando daquelaas perdices, foinos levando de caboca en caboca, hasta a zona donde estaba o forno da cal, conocida como A Caleira. Alí as perdices canséronse de nos e decidiron cruzar o rio Tuela, en voo recto dreitiñas a Lagoas de Abaixo. Neste momento, tal como xa ia un pouco que o temíamos, escomenzou a chover de forma miudiña, como aquela chuvia famosa que relataba Rosalia de Castro, cando ela estaba pola banda de Laiño e pola banda de Lestrove.
O asunto foi, que unha vez no alto do Cunqueiro, fixemos un pequeño cónclave entre os tres, para decidir se volvíamos desandando o camiño feito pola maña, ou pasábamos o rio hasta Cancelada. Había o problema de saber si poderíamos pasar, pois o rio xa viña grande, por mor da chuvias.
Cando estábamos nestas, dediante de nós, levantou o voo unha perdiz que se fixera a remolona. Creo que le tiremos os tres, a tal “patirroja”, que foi caer do outro lado dos prados portugueses, que hay por enriba do pozo dos Olmos.
A decisión de por donde iríamos, estaba tomada. Habia que ir pola perdiz, e xa pasábamos no rio para Cancelada.
Atopemos a perdiz, pero non por donde cruzar o caudal do Tuela. Había que ir a ponte do Qunqueiro, se queríamos ir o outro lado. Fumos polo medio de un monte bastante alto e tamén mesto, e daquela a chuvia fixose moito mais forte.
Escopetas en “bandolera”, cos caños mirando para a terra, a cabeza tentando escondela entre os hombros, cheguemos o Cunqueiro, crucemos o rio, e polo medio do monte, decidimos ir subindo hacia os prados do Piñeiro, pois a chuvia cada vez era mais forte.
Parecia que cuanto mais camiñabamos, mais chovía, hasta que cheguemos a Lagoas, donde enfilemos a carretera, e na mesma postura, querendo meter a caluga debaixo dos homóplatos aviemos cara a casa. A chuvia xa non nos importaba, pois a auga entrabanos polo pescozo e sai, alguna, polos pes, outra quedaba dentro das botas.
Aquel día pasounos como a o ti Dario, que nunha situación igual, dixo que se le mollera “recaralichos, hasta Don Quijote”.
Unha vez na casa despois de unha segunda ducha, na galeria demos conta da tortilla que nos tiña preparada a Dolores, bebimos un xarrote de viño, é, entre trago e trago, arreglemolo mundo unhas cuantas veces, e creo que o balbordo escoitábase, caseque desde Braganza.
Bueno Xeria, espero que o recordo te sea grato. O César e mais eu iremos, probablemente de caza este fin de semana. Coido que a andaina, non chegará moito mais alá do Bedulo.
Un recordo agarimoso.
Monday, November 17, 2008
AS FILLAS DE NIX
Na lareira, arredor do lume, non se via moi ben.
A candieira, ia un bon pouco, xa non alumeaba por esmorecemento.
So a claridade que desprendían as brasas dos trafugueiros, deixaba albiscar os escanos con respaldo e mesa de baixar que rodeaban o lume, enriba do que habia una enorme gramalleira, da que penduraba un, tamen grande, caldeiro de cobre ou algo semellante.
As faiscas que saltaban dos rachos de castañeiro, e algún que outro torgo, levitaban durante un tempo no aire, e acababan no chao, ou atrapadas nos “mouros”, dos lareiros, donde, noutra época estiveran colgados os chourizos, mazarocas de millo, é enriba, as castañas a secar.
Na parte de atrás da cociña, a metade de camiño entre a lareira e o colmado polo que saia o fume que tamén absorbia a bufarda que estaba na parede. Ësta chupaba pouco fume, entre outras cousas, porque tiña no seu marco os restos dun saco feito con pano de liño.
A cada lado da lareira estaba unha muller, e a carón da bufarda, mais a ras do chan, outra, que pola traza, a maneira de mirar, e as enrugas, era a mais vella. Ésta tiña nas suas gadoupas unhas tixeiras, sempre dispostas.
Na parte direita estaba a muller mais xoven, cunha roca debaixo do brazo, a manela no roquil, e ia sacando un fio sen torcer da manela, da que cada pouco tempo cambiaba o material e o color da mesma.
No outro extremo estaba a outra muller, que recollía nun fuso, no que ia torcendo o fio o que a primeira estiraba. O seu traballo conssitía en torcelo, e ilo pondo en madexas, nun sarillo que alí tiñan. O tamaño das madexas decidia-o a muller das tixeiras, que cando o consideraba, cortaba-o, e a que facia as madexas decidia tamén o cambio do material e o color do que se fiaba.
Pola forma, por as maneiras e como facian o traballo, aparentemente rutinario, parecia que aquelas tres mulleres levaban toda a vida facendo o mesmo.
Pensando que me trabuquera de casa e de fiadeiro iniciei un recúamento para sair da mesma, entonces a que parecia mais vella, díxome que fiquera, se quería saber algo delas, cousa que agradecin sentandome nun pequeño tallo de tres patas que puxeron o meu alcance, a carón do lume.
Escomenzou a falar a que parecia mais xoven: A min chamanme dende a anqtigüidade, Cloto no meu nome grego, en romano Nona. Son a que fia, e dicir a que vai sacando da manela o fio sen torcer. Tamén dicen que son a que le da a humanidade, de maneira individual o nacemento, decidindo cando e donde debe nacer cada un dos elementos que conforman a dita humanidade.
A min chamanme Láquesis en grego e Décima en romano ou latín, dixo a que tiña o fuso. Din que son a que sortea as distintas maneiras de vivir dos humanos, de ahí que me vexas torcendo os fios que vai facendo miña irmá Cloto. Tamen son a encargada de cambiar a matéria da manela, para que, con ela cambien os destinos. Poideramos decir, que, de min depende que a cada quen le vaia dunha xeira ou de outra.
Eu son a chamada Átropos en grego e Morte en latín. Dixo a terceira. Son a encargada de cortar o fío e darle tamaño a madexa de cada quen, como ves, Cloto dalle nacemento as cousas, Láquesis dálle a maneira e forma de existencia , e o final eu remato cortandoas.
Somos fillas de Nix (Noite), é hasta os propios deuses nos respetan e temen. Hai quen di que somos fillas de Zeus, pero non é certo, somos mais antiguas que él mesmo.
Cada unha de nos sempre actúa xunto con tres deusas, mais eso contaremoste-o noutra ocasión, e noutro fiadeiro, rematou Átropos, cortando naquel intre o fio que levaban feito as súa irmás. Cun sorriso dixome: como ves este fio non era o teu. Decateime entonces, que solo tiña un par de dentes moi largos, e as unllas tamen moi longas.
De súpeto a cociña transformouse, iluminouse con un candil de carburo. No sitio da candieira, donde antes habia una lareira aparceu unha cociña bilbaina, e arredor de min habia moita xente, unhas fiando outros leriando. Alguén que estaba o meu lado díxome: ¡Que sonada botaches, amiguiño!.
Saturday, November 15, 2008
HABELAS HAINAS
MARINEROS. MARINEROS. PERO DE PESCA.
Llevaban ya casi un mes faenando. Aquella marea no se presentaba muy bien, ya a la hora de embarcar había habido problemas, pués a última hora no se presentaron varios marineros y hubo un retraso en la salida.
Una vez que estaban camino del caladero en el Gran Sol, una casi galerna, les abordó, por suerte para ellos sin consecuencias graves.
Los primeros copos no fueron nada buenos, y el pesimismo se estaba apoderando de la tripulación. Si jodido es el trabajo del marinero peor es el ver que el trabajo no fructifica, y que a lo mejor puedes volver a casa sin un centavo. Los marineros cobran en función de las capturas que el barco realiza.
Una buena marea arregla las finanzas de una familia durante un tiempo. Una mala trae muchos problemas.
Embarcados iban dos amigos de la zona costera existente entre las poblaciones de Baiona y A Guarda.
Eran jóvenes y llenos de vida y vigor. Compartían el mismo camarote, aunque raras veces lo simultaneaban, pués los turnos eran como eran.
Cuando Caringa, una vez terminado su turno, se dirigió a la bodega para dar cumplimiento a una orden del capitán, casi se desmaya. Al abrir la puerta lo primero que vió fueron las piernas de su amigo, balanceándose de un lado para otro, con la misma cadencia del balanceo del barco.
Dio un gran grito dirigiéndose al puente de mando del barco, con los ojos desencajados y al borde del infarto. Su amigo estaba ahorcado.
El capitán del navío ordeno, la bajada del cadáver y el regreso a puerto, con el fin de llevar el cuerpo muerto a tierra.
Caringa, desde aquel momento entró en una espiral depresiva, que no presagiaba nada bueno.
Llegaron a tierra, y, después de los trámites legales y todo lo que en estos casos es necesario hacer, dieron sepultura al ahorcado.
Caringa cada día estaba peor, los médicos le dieron la baja laboral, pero a pesar de todo no mejoraba. Psiquiatras y psicólogos no conseguían devolverle al estado anterior del triste suceso de la muerte de su amigo.
La casa de nuestro amigo, cerca del mar, era una casa marinera de planta baja, con una hermosa parra de albariño, que asombraba el porche.
Una mañana al salir de casa, se encontró con el cadáver de su amigo balanceándose, colgado de la parra. Volvió a entrar en la vivienda con el rostro desencajado y con un temblor visible en todo el cuerpo.
Su madre al verlo se asustó y le preguntó que, qué le pasaba. Entonces él le relató su visión y se hecho a llorar.
Viendo que los remedios que le suministraban los médicos, no hacían efecto ninguno, la madre le dijo que irían a visitar a la bruja la comarca.
Cuando estuvieron con ella, la bruja le dijo que su amigo necesitaba una misa.
Volvieron a casa y le dijo a su madre que encargara la misa, que él la pagaba, incluso que encargase dos.
El día que el sacerdote celebró la misa por el difunto, Caringa no quería ir a misa, pués como le decía a su madre, el no iba nunca a la iglesia y además no creía en esas cosas, a lo que su madre replicó, que la bruja había dicho que él tenia que estar en la iglesia durante la celebración pués de lo contrario no haría efecto.
Durante la misa él y su madre estuvieron arrodillados en la parte más alejada del altar, todo el tiempo de la celebración.
Una vez terminada la misa, al levantarse, descubrieron con asombro, que, en el lugar donde Caringa había estado, estaba rodeado por un charco de agua de unas buenas proporciones, y sin embargo él estaba totalmente seco.
Después de este día, la depresión desapareció, las visiones también, y se comenta que a partir de ahí, la fé del marinero cogió algo de consistencia.
Nota.-Este relato está basado sobre un hecho real, contado por mí amiga Ana, que conoce, incluso creo que es algo pariente del marinero)
Thursday, November 13, 2008
A GRAZA DE DEUS
Nunha ocasión, uns carallans de Val dos Marcos fixeron unha viaxe a Zamora.
Entre eles ia un home solteiron, de unha idade xa cumprida, é que según el mesmo ainda estaba “inteiro”.
Entre os viaxeiros estaba o amigo Lias, que coma sempre calquer desculpa era boa para él,o caso era argallar algo.
Entonces, de acordo cos outros colegas, que eran parecidos él nestas cousas, decidiron facer-le un agasallo o “inteiro”, en definitiva trataba-se de “enceta-lo”.
Como este home era a primeira vez que viaxaba a capital, o pobre andaba un pouco despistado. Hai que ter en conta que non é o mesmo andar por Barxelas, que por Santa Clara.
Postos de acordo os acompañantes, aquela noite de obrigada estáncia na capital, arrastraron o home de referéncia, a un lugar onde, aparte de tomar unhas copas, as mociñas que as servian eran moi amables e serviciais.
Chegaron a un acordo con unha daquelas mozas, que prévio pago, ia-le a ensinar a “gracia de deus” ó “inteiro”. Previamente a caritativa muller fora posta en antecedentes.
Galante-mente o noso amigo acompañou, despois de ser convencido pola súa nova profesora, a parte traseira daquela espécie de palacio con moitas luces. (A gracia de deus, e o palacio de moitas luces, eran verbas textuais do inquilino).
Mentres os dous namorados ian a parte reservada do negocio, os argallantes ficaron tomando-se unhas cervexas a espera.
Aida non pasaran nin cinco minutos, cando a profesora irrompeu de novo no local dando berros: ¡Se murió el cabrón! Y ¡No para de de soltar ……, (verba non transcribible)!
Alporizou-se todo quisque, e en tropea dirixiron-se o lugar onde o noso amigo, xa se estaba recuperando do seu contacto coa “gracia de deus”. Era o home mais feliz do mundo, e naquel momento costoulle moito traballo os acompañantes, de que a idea de casar con aquela señorita no era a mellor naquel momento.
O amigo Elias (Lias), dará testemuña certa desto.
Tuesday, November 11, 2008
EN TRAS OS MONTES TAMEN HABIA MISTERIOS
TAMEN EN VAL DOS MARCOS HAI ¿LENDAS? BONITAS.
Esta história contouma Joaquina Alonso. Éla oíulle-la a súa nai.
Uns antepasados xa lonxanos , dos seus abós maternos, tiñan un prado, creo que ainda é da familia, na Fonte das Cubas.
Pódaque, na época na que paseron os acontecementos, a comarca de Val dos Marcos ainda pertencera a Portugal. Ésto non é seguro, mais polo transcorrido, e por ser na época dos bisabós da mai da relatora, poderia ser. Fose ou non, a história foi así mais ou menos.
Cada vez que algunha persoa da familia ia coas vacas pra Fonte das Cuba, sempre se le aparecia no medio das mesmas unha pombiña, branca como a neve, cunha plumiña no lombo totalmente negra.
Durante todo o tempo que estaban no prado, a pombiña percorriao constantemente, e estaba toda a xornada brincado por entre as vacas.
Non fallaba nunca, cada vez que ian alí, a pomba aparecía, e dábase a ver pola persoa que estivera a cargo dos animais.
Pasou o tempo, e sempre aparecia a pomba branca cunha pluma negra no prado cada vez que ian alí coas vacas, xa a cousa se convertera nunha rutina. Todolos membros da familia xa a coñecian.
Un dia, o paxaro cambiu o hábito. Escomenzou a pousarse enriba dos animais, acompañando-os cando saian do prado para voltar a casa, hasta o souto de castañeiros lugar no que levantaba o voo e desaparecia.
A pombiña paseabase polo lombo das viteliñas, e cando le parecia acomodábase entre os cornos das mesmas, hasta que levantaba o vóo con rumbo descoñecido.
Unha das veces foi coas vacas o irman maior da familia, e cando chegou a hora de tanxer as vacas camiño da corte, unha vez que éstas estaban no camiño, él escanchouse no cabalo detrás daquelas como era costume.
Entonces a pomba pousouse na cabeza do cabalo, entre as orellas, fitando para o cabaleiro.
Entonces o vaqueiro con un pouco de medo, ocorriusele falar coa pomba.
Se eres cousa do outro mundo- dixo o vaqueiro- dime o que queres.
Entonces a pomba faloulle, decindo:
Son a ánima de unha vosa tia, que morreo vai un tempo.
Ando ainda neste mundo porque, en vida, ofrecín unha misa a Virxe dos Remedios, mais morrin sen poder pagala. Mentras non sexa pagada, eu non podo pasar a outra vida.
Por eso vos pido que vaiais ó Santuario dos Remedios, é que paguedes a misa por min.
O vaqueiro algo asustado, contestole que o faria, entonces a pomba remontou o voo.
Chegou o noso home a casa e chamando a un irman que tiña, dixole que o acompañara. Sen perda de tempo camiñeron hasta os Remedios, donde liquideron a debeda, da súa antepasada.
A partir daquel dia, a pomba só apareceu unha vez, cando estaban todos recollendo a herba que se segaba para acomodar as vacas nos días de inverno.
A brancura era inmaculada, nas aas da pomba, xa non habia ningunha pluma negra.
Nunca mais volveron a a vela a pomba despois de aquel dia.
Parece que a súa antepasada, xa poidera coller o camiño para a outra vida.
A Virxen dos Remedios ten sona de eso, de remdiar cousas.
Wednesday, November 5, 2008
A mi amimga y vecina F.
Estoy bajando por la ladera Este de la montaña, diviso, allí en el fondo, las cristalinas aguas del río a través de las ramas de los árboles de la ribera en las que ya predominan los colores ocres. Por cierto en el recodo del rio hay tres soberanos chopos, cuyas hojas de oro reflejan los rayos del sol y acaban transportando el espiritu a paraisos desconocidos.
Bajo hasta la fuente que hay en medio de la ladera al lado de las ruinas de las murallas que defendian un castro, con vestigios de haber sido ocupado por los romanos. Después de beber un poco de aquella agua, se me ocurre pensar en cuantas veces habrian bebido allí mismo aquellos pobladores, cuatro mil años antes.
Habiamos quedado en reencontrarnos todos allí, después del recorrido de caza en la sierra. Yo era el primero en llegar. Me recosté sobre una piedra labrada, que parecia que era un pequeño trono, y, con el cansancio y aquellos rayos ya mortecinos del sol, me sobrecogió un sopor, que hizo que entrase en una especie de duermevela.
Del interior del castro salió F., con su cara sonriente como siempre. Llevaba un recipiente de barro, lo que me dió la idea de que venia a la fuente a coger agua. Siempre admiré la forma elegante de vestir de aquella mujer. Llevaba puesta una túnica de lino de un color casi dorado y unas sandalias de cuero sujetas a los tobillos por unas finas correas. Ella era la encargada, durante aquel año, de mantener limpio el lugar de las ofrendas, y, ahora que llegaba la época en la que la Naturaleza entraba en su sueño invernal, era cuando más se reunian los habitantes del castro alrededor de la piedra de las ofrendas.
La imagen se desvaneció y aparecieron las ruinas del castro de nuevo, en el momento en que M., llegó a mi lado resoplando y maldiciendo a diestro y siniestro, pués parece que una de las botas le estaban dejando casi al descubierto el hueso de un dedo.
Cuando nos reunimos todos iniciamos el descenso, con un poco de prisa pués el frio comenzaba a notarse, sobre todo en las orejas.
Nos estamos acercando al pueblo, nos separamos cada uno por su lado, con la idea de juntarnos de nuevo en la cantina como siempre, para darle un repaso a la jornada.
Entonces, en el soto de castaños, vi a F., que subia en dirección contraria a la mia, con su cara sonriente y su gesto de amistad. Hay un enorme castaño, al lado de la senda, detrás del cual la perdí de vista y por mucho que esperé no volvi a verla. Parecia que se habia evaporado. Di unas vueltas alrededor del árbol y no consegui verla, lo que hizo que pensase en que mis sentidos me estaban jugando una mala pasada.
Cuando ya estaba llegando a casa, me pareció que en la casa de F. había una iluminación especial, de tal forma que parecia que en el interior habia una potente luz que hacia que la casa estuviera incandescente. Esa visión duró un segundo. Pienso: estoy cansado.
Al entrar en casa ya descubro que algo anormal está sucediendo. Hay un movimiento bastante febril en el vecindario, y una agitación inusual.
Al final me entero.
Acaba de morir F., me dicen.
No puede ser, digo yo, acabo de verla dos veces. Pero pronto me doy cuenta de que dicen la verdad.
¿Como es que yo la he visto dos veces?, ¿Acaso me estoi volviendo loco?.
Me está sucediendo algo muy extraño, con el cariño que yo le tengo a esta mujer, no siento ninguna angustia y menos ganas de llorar. En definitiva no creo que haya muerto.
En vista de que toda la gente esta compumgida, llorosa, y con todos los indicios de vivir una jorna luctuosa, decido hacer lo que se espera de uno en estos casos, ir a casa de la difunta a rendirle homenaje y consolar a la familia, si fuere posible.
Las casas estaban casi pegadas, me acerco, y efectivamente todo demuetra que hay luto en la casa.
Con la primera persona que me encuentro es con M.. Me parece imposible, me dice, la he visto cuando volvia al punto de reunión, esta tarde. No quise decirle que a mi me habia pasado lo mismo. Entré a la habitación donde estaban todos los que iban llegando, y, después de abrazar a los familiares, me acerco a la mesa donde reposaba el cadaver, y justo al verla, me doy cuenta de que ella no está allí. Lo que hay encima de la mesa es como si fuese la cascara de una crisálida de la cual su inquilino ya había salido.
No tengo ganas de llorar.
Salgo de la casa, quiero estar solo.
Me voy al cobertizo de la P., y me pongo a reflexionar.
Estoy de nuevo en el castro, me encuentro con F., parece que no ha pasado nada, trato de decirle que la he visto muerta hace poco, y, de repente, me doy cuenta de que no estamos hablando, simplemente nos comunicamos, pero no sé como, aunque la sensación es demasiado agradable. Despierto.
Llega el día del entierro de su cuerpo, la gente llora, era demasiado querida por todos los habitantes de la aldea, pero yo no soy capaza de llorar. Ayudo al traslado del cadáver. Cuando es introducido en la fosa del cementerio, miro hacia arriba, hacia el campanario. La veo sobrevolando, con su cara sonriente, yo miré para las personas que estaban llorando y para ella queriendo darle a entender el dolor de aquellas personas, y ella me hizo un gesto, que no dejaba lugar a dudas : No deberian preocuparse, pero soy incapaz de comunicarme con la mayoria. Desapareció, y a mi lado estaba M., que por su expresión comprendí que habia estado al tanto de todo.
Creo que la última vez que la veré no existirá. Siempre estará. Al final todos estamos.
No hay confusiones en estuve, estoy, estaré, estamos. Simplemente ES.
Monday, November 3, 2008
MI AMIGO “ZOTO”
RECUERDOS DE UNA ETAPA MILITAR
Estos días yo ando liado con papeleos relacionados con mi pensión de jubilación, y desgraciadamente para mí, me encuentro recurriendo al Ministerio del Ejército, pués necesito un certificado de cuando estuve en la “mili”, para que mi pensión de jubilación no se quede en la mínima expresión. El porqué, y lo que el estado me debe, será motivo de otro articulito, que si puedo y me dejan, publicaré en algún diario de tirada nacional, ¡ya está bien de que los poderes públicos jodan al prójimo!
A lo que iba: Con el motivo de solicitar este certificado, han vuelto a mi memoria recuerdos de aquella época, que cuando menos merecen un recuerdo.
Al borde de cumplir 20 años, uno se empezaba a plantear la forma en que se ganaría la vida en un futuro que ya estaba pisándole los talones.
La vida en Val dos Marcos era como era. Posibilidades escasas, por no decir nulas.
La única alternativa era buscarse la vida en las zonas industriales, a la sazón, el País Vasco y Cataluña. Madrid se industrializó después, y en Asturias hablaban muy mal de las minas de carbón. Había demasiadas viudas, de gente joven.
Otra posibilidad era recurrir al funcionarizado, cosa, que entre nosotros, no me seducía nada. Incluso llegué a solicitar mi ingreso en la Guardia Civil, heroica industria de lo que de aquella era León.
Para trabajar en la industria solo se exigía un requisito: Estar libre del servicio militar
Por lo tanto heme ahí, solicitando mi ingreso en la 2ª Agrupación de Cazadores de Montaña, División Teruel nº 51 con sede en Jaca.
Me encantó lo de cazadores, pues ya de aquella el asunto cinegético era una de mis pasiones. También hay que decir que era la única forma de comer carne que no fuese de cerdo.
El día de mi marcha, me acompañó a Lubián, donde debía subirme al tren, mi tío y amigo Manolo Paulino. Cuando cruzamos Rañalobos, la nieve sobrepasaba los tobillos algo así como diez centímetros. La burra que porteaba la maleta pasó bastante bien.
Llegué al cuartel, en Jaca, y allí me fui encontrando con individuos con sus maletitas, y su cara de despiste al mismo tiempo que de a….congoge.
Alguien comenzó a repartir petates, y con el petate en una mano y la maleta en la otra, directos a la ducha. Ésta hay que definirla bien: Un barracón rectangular de unos veinticinco metros de largo, con duchas en los laterales y en el medio, con un chorro de agua con fuerte presión, eso sí la temperatura era la mas adecuada al momento, pues seguramente estaría por debajo de 10º C., para no sentir el cambio de temperatura, que rondaría los 2 ó 3ºC. Hay que decir que era Febrero, y al lado del Pirineo, con una buena nevada en los alrededores sobre todo en el alto de Oroel.
Al salir de la ducha, nos pusimos los modelitos que estaban en el petate, y la cosa era digna de ver. Efectivamente la ropa era a medida ¡A medida que íbamos llegando!,
Creo que había tres tallas; media, media y media. Se notaba sobre todo por las piernas y los brazos, pués unos estaban cubiertos del todo y otros a medio camino. Al final todo es cuestión de hábito.
Almacenamiento de maletas y ropa civil, subida a un camión y rumbo al Campamento de Las Batiellas, al lado del río Gállego, que durante tres meses nos serviría de cuarto de baño y de aseo.
La rutina diaria era: diana, desayuno después de dejar el catre hecho y la compañía limpia, instrucción, comida, instrucción, cena, ambos eventos de comida precedidos por el toque de fagina y toque de silencio, que eran los toques más queridos de todo el personal.
Lo más importante ahora, de aquella época, es recordar sólo los momentos agradables, pues los otros, que eran mayoría, mejor olvidarlos.
Después de pensar para averiguar cual fue “mi momento más agradable”, he estado tentado de abandonar este artículo, pero al final encontré uno, por lo menos bastante gratificante.
Cuando nos incorporamos a filas aquel año, después de que nos hicieran unos tests de aptitud y conocimientos, parece que más del cincuenta por ciento de los reclutas eran semianalfabetos donde había un cinco por ciento que eran analfabetos totales.
El capitán de la compañía a la que había sido destinado, pidió voluntarios para dar clases a todo aquel que quisiera salir del analfabetismo.
No sé los porcentajes de “matriculados”, no debieron ser muchos, aunque como “profes”, nos habíamos apuntado bastantes.
A mi me adjudicaron un chaval de la provincia de Córdoba, e estado de analfabetismo total. Su nombre no lo diré pero si su apellido “Zoto”, tal como decía él, aunque su verdadero nombre era Soto.
Cantaba como los ruiseñores imitando a casi todos los cantantes famosos de la época, pero a los que mejor imitaba era a Pepe Mairena y Juanito Valderrama.
Lo importante de éste hombre era su capacidad para aprender y comprender.En tres meses leía con bastante fluidez y comprendía perfectamente aquello que leía, y en ese mismo periodo de tiempo dominó las cuatro reglas aritméticas.
Cuado tuvimos que dejar las clases, ya estaba peleándose con los quebrados, y en Geometría dominaba algunas de las formulas para hallar las áreas.
Jamás he visto una capacidad igual de aprendizaje y también, todo hay que decirlo, unas ganas de superación iguales.
Va por ti “Zoto”, espero que la vida te haya tratado bien, pues entre las cosas mencionadas casi se me olvidaba decir lo buena “gente” que eras.