CUANDO A CAZA ERA UNHA NECESIDADE
Hai acaecidos na nosa terra que nunca deberian esquecerse. A min veñenseme a cabeza, nunca sei por qué, de maneira arbitraria. Supoño que é por culpa da miña forma de recordar. Relaciono cousas unhas con outras, ainda que algunhas veces recordo cousas porque sí, e moitas veces so recordo o fundamental e case que nada do acesorio. Esto é o que me pasa agora co que vos vou contar.
Recordo oíla mais de unha vez, pero non recordo o nome do actor, ainda que pro caso nada ten que ver.
Pódaque fora un daqueles homes, que unha vez le escoitei comentar o Ti José Maria o home da tia Genoveva, unha vez falando co ti Elias, o home da tia Florinda, cuando eu tiña oito ou nove anos e ia coas vacas dos do cura. Díxole que eles os dous eran os unicos que quedaban “daqueles mozos ferreños”; parece que o mais floxo era un tal Teolindo.
Tamén queria recordar, que durante demasiado tempo en Val dos Marcos, a necesidade de carne, era unha cousa das que mais abundaban por alí; xa se sabe que a falla de cousas é sempre o que mais abunda. De ahí que apañar un coello, mismamente un teixugo ou outro bicho susceptible de levar o pote, era casi unha obriga o facelo.
Andaba este bon home tratando que cazar un coello, pola zona de Lagoas, seguramente cunha espingarda de chispa daquelas que se cargaban pola boca, tamén chamadas de avancarga.
Non sei se foi por denuncia ou por casualidade, apareceron por alí un teniente de carabineros e outro compañeiro, en sendos cabalos é apreseron o home, quiteronlle a espingarda, a pesar que este suplicou, que o deixaran, pois solo queria matar un coello para a familia, e que non facia mal a ninguén.
Non le fixeron caso, e como se fose un delicuente común, esposeronno e obligaron-o a camiñar diante dos cabalos, para levalo a Hermisende.
Polo camiño volveu a implorar, que o deixaran, que non volveria a facelo, decindo tamén, que ian desfacer unha familia, pois estaban a buscarle a súa ruina solo por tentar matar un mísero coello. Non le fixeron caso. Manderonno seguir andandando.
Cando xa estaban, mais ou menos, pola zona das Rozadas, o noso amigo, pediulle que le deixeran baixar o pantalón, pois tiña unha necesidade que facer.
Quiteronle as esposas e dixeronle que o fixese alí mismo, na borda do camiño.
O home baixou alí mismo as calzas, e cando acabou ergueuse, subiu os pantalons, e antes de que le volveran a por as esposas, encañonou ós dous carabineros cun esbirradeiro (1) que levaba agochado entre a faltriqueira.
Tiveron que devolverle a espingarda, o mesmo tempo que les decia que non o comprometeran mais, pois non queria facerle mal a ninguén.
Quitoulle a munición das armas e deixounos marchar. Creo que a historia non foi mais alá, polo menos eu non o sei.
Probablemente, se falades con alguén maior da vosa familia, o mellor poderá ampliarnos a informacion o respecto.
(1) esbirradeiro, era como chamaban a un revolver os canteiros na linguaxe dos arxinas.
