XABRES E LOUXEIRO (Casi)

 

 Percorríamos as ruas daquela aldea de Valdeorras, cando nos crucemos con él.

 Era un home xa entrado en anos, pelo canoso escondido debaixo dunha pucha capada e metida case a rosca na caluga. Encorvado co peso das fames e os traballos sufridos para alonxalas.

 Ia cunha mirada semiperdida posta nun lugar impreciso entre o seu nariz e o horizonte, cun sorriso alelado nos beizos, nos que, nun canto, penduraba unha cabicha que parecia que debia levar apagada toda unha vida.

 Cruzábase cos veciños, ós que facía unha reverencia medio burlona, medio seria mais sempre cun deixe de soberbia, como decindo: eu teño razón, tí que miras!.

 Ainda que estabamos no mes de Santamariña, e facía un sol de xusticia con mais de trinta e cinco graos, él iba enfundado nun traxe de pana, e debaixo da chaqueta levaba un chaleque do mesmo pano.O traxe se o quitaba tíñase de pé. Nos, ainda que ibamos en mangas de camisa, casi sudábamos, mais él ia como si tal.

 Chegou ó fin da rua e rousou polo camiño da serra. Non .se decatou de que baixaban unhas cantas vacas moscando, e o atoparse con él de sútaque, non o poideron canear e alí mesmo o deixeron medio esmagado.

 Cando fumos auxilialo, so dixo: “Que o meu fillo o busque, a meiga e meu pai tiñan razon, está ….está…na….casa…..”

 Ladeou a cabeza e alí mesmo finou, sen que poidésemos facer nada por axudalo.

 Aquel dia, nos íbamos a Pena Trevinca, entrando pola zona do Barco de Valdeorras, entre outras cousas, tamén queríamos visitar o Teixedal de Casaio, mais esto contarémolo doutra vez.

 Cuando subíamos hacia Trevinca, acompañados polo noso guia particular, e despois de contemplar a desfeita naqueles montes por mor de arrancar as pizarras, sen contemplacións co medio natural,(parece que a maioria dos individos que explotan aquelo, importalles un carallo, todo o que non sexa diñeiro) cando xa albiscábamos o teixedal de Casaio, acordeime do suceso relatado con anterioridade.

 Pregunteille ó noso acompañante se sabía algo daquela persoa, baixo o meu punto de vista, curiosa. Enton respondeu que sí, que o coñecia de sempre e tamén a un fillo que tiña.

 Dixo que lle chamaban o Tolo, debido a que desde que lle morrera o pai, non fixera outra cousa que dilapidar o capital herdado por culpa dun dito de seu pai no leito da morte, dixo as mesmas palabra ca él cando foi esmagado polos bois.

 Para buscar o tesouro na casa chegou a desfacela caseque de todo, buscando debaixo dos lizaces da mesma, sen resultado ningún.

 A partir daquela a xente escomenzou a tomalo por tolo, axudada polo seu comportamento, o que fixo que se fora aillando cada vez mais dos seus conveciños, hasta chegar o punto no cual eu o coñecera. Con pinta de ido.

 Cheguemos a Pena Trevinca, saímos pola vertente xabresa, e todos volvimos a nosa rutina diaria, de comer, dormir, e tentar de gañar o necesario para seguir mantendo a rutina.

 Vai uns dias atopeime de casualidade, na Gudiña, co paisano que nos acompañara a Casaio e Trevinca. Saudémonos, é tomando unhas cuncas de viño das terras do Bolo, preguntoume se non sabía o que lle acontecera á familia do Tolo. Díxenlle que sí, pois estaba eu presente o dia do suceso luctuoso. Entón el díxome que despois, acaeceralle algo o fillo do Tolo.

 O parecer todo aconteceu, cando o fillo do Tolo vendeu unha viña que era da súa familia. Na devendita viña o parecer había unhas paredes que correponderan a unha pequena adega familiar desde varias xeracions atrás.

 Os compradores da finca querian añadir a viña a outra que xa tiñan coa idea de dedicarse a facer viño de Godello. Entón no que fora a antigua adega escomenceron obras para facer unha nova.

 No desterro para facer os lizaces de novo, o home que manexaba a máquina, atopou unha especie de arcón de plomo, que o principio penseron se sería un cadaleito, e deron parte a Garda Civil, que trasladou o achádego os xulgados.

 Aiqui escomenzou xa  radio macuto veciñal, dicindo se seria o tesouro da familia, ou non.

 Nos xuzgados cando abriron o arcón, parece que, efectivamente, atoperon un tesouro, os novos donos piden-no para eles, os que venderon din que eles non venderon o tesouro e polo tanto é deles, o axuntamento dí que estaba en terreo propio, a diputación que tamén, os do patrimonio artistico e cultural o mesmo. En fin que todos queren ter parte no famoso tesouro.

 Un xuiz, tomou a determinación de abrir o arcón, e dentro do mesmo apareceu un torques de ouro e un plano, que gora se supón que é o do verdadeiro tesouro. Pero ¡Oh, amigo! non hai fillo de veciño que sea capaz de descifralo. O mais parecido da escrita, parece ser, ós caracteres rúnicos, mais os expertos din que non.

 Xa veremos quen se queda co torques, quen se queda co plano, e quen co arcón.

 Hai que dí que o verdadeiro tesouro é o arcón, pois agora parece que non é de plomo.

 As aveiras levaban mais de dúas semanas baixando desde os cúmios dos louxados, e aquelo parecia que no ia ter fin. A invernia, collérale gusto ós lombeiros. Todo aquel tempo os grandes neboeiros estaban pousados, polo leste no Monte Muga, no norte nas serras de Lubián e Chaos  pola banda de Galicia no Marabón e polo sul, na serra da Escusaña. É esta unha serra bastante fachendosa, pous ten polo medio unha raia, supoño eu que para separase o pelo. Por unha banda peinan-a os do Zeive e Santa Cruz, e pola outra os de Hermisende e Sancibrao.

 Unha noite, deulle ó vento por transportar aqueles grandes nubeiros, quedou o ceo estreladiño, o que fixo que unha estupenda xeada se deitera sobre todo o Val dos Marcos. A mañanciña, o vento de novo trouxo outras néboas. Estas transportounas desde as serras de Lubián. Xunto cos nubeiros arratrou o vento o alento dos montes da Segundera, que viña alitósico da neve dos cumios dalí.

 Estivo todo o dia  nevando, con aqueles copos que os lugareños adoitábamos chamar farrapos, pois case que eran do tamaño dunha farrapeira. O medio dia deixou de circular o vento e as farrapas caian mansiñas, é eran de tal tamaño que o caeren sobre a neve xa acugulada facian piaxe.

 Naquela noite, o señor vento, volveu a levarse os nubeiros, e a xeada aposentouse de novo por todo o Val do Tuela. Na mañá seguinte os candiolos case que chegaban desde os louxados o chao.

 Naqueles dias o personal masculino so tiña o traballo de acomodar as bacas, e xogar a partida arredor da gran estufa o roxo vivo que o dono da cantina se encargaba de non deixar enfriar.

 Despous de cear é de escoitar “o parte”, o personal apoderouse das mesas, arredor da estufa e escomenceron as batallas de tute, brisca é dominó. Calquera que chegara alí sen coñecer o ambiente, abraiaba, pois os berros, mezclados cos golpes dos nodelos na mesa cada vez que algún mataba o trunfo dun contrario e os golpes das fichas do dominó, deixaban a calquera apampado.

 De súipeto abriuse a porta e entrou na cantina un home que levaba unha coroza de palla cuberta de neve, que non le deixaba ver a cara, é berrou desde a porta:

-         Os lobos materon o capador de Pentes, e estan-no comendo, arriba, no alto do facho..

 O alporizamento da xente foi grande, e caseque todos sairon para acercarse o lugar mencionado, co ánimo de traer o corpo do morto.

 Os que tiñan espingarda boteron mau dela, e os que non, levaban espalladeiras, sacholos e outras ferramentas, que en caso necesario servirian de armas.

 Solo quederon na tasca, os de mais idade e o “cantinero”, facendo cábalas sobre como seria ou non sería.

-         Non era doado que o capador se deixese acometer polos lobos, pois era un home finchado, e ademáis sabíase que sempre levaba un pistolón a cinta, aparte da garrota de buxo, cunhas canrranquiñas cerca da punteira, que tamén era de ferro aguzado-dixo un dos vellos.

 Nesto abriuse a porta da vella tasca, e bufando coma un becerro entrou o morto, cunha carraxe de mil pares de demos, blasfemando contra todo.Según dixo, despois, un dos presentes, no deixou sen nombrar ningún santo do ceo.

 Acercouse o mostrador e pediu unha cunca de auardente, a que  trasegou case sen respirar.

 Cuando colleu alento, e ante a cara de estupor dos parroquianos, díxolles:

-         Acaban de salvarme a vida tres lobos, fai cousa de unha hora. ¡Coño!, agora que me dou conta ¿Dónde carallo está a xente?

-         Foron buscar o teu cadavre, pois apareceu por aiqui unha espécie de pantasma, cuberta con unha coroza de palla, dicindo que te estaban a comer os lobos- dixo un dos vellos.

-         Ese era ó verdadeiro lobo.¡O cabrón!. Menos mal que ten mais medo que vergoña, senon seguramente agora estarian baixandome teso, os que foron a buscarme. Tentou roubarme, cando eu baixaba na fraga furada, atizoume na caluga cun pau, e pensando que estaba morto, escomenzou a buscar a miña carteira, cando apareceron tres lobos os que lle colleu medo e liscou. Un dos lobos acercouse a min e deume dúas lemetadas na cara, que me fixeron volver en min. Nunca sentin tanto agradecemento por un animal, que naquel momento.

-         ¿E non che fixeron nada?-preguntou alguén.

-         ¡Que va!, eles ian o seu, e supoño, que a lambetada foi para ver se era comestible, cousa que ó parecer non son.

-         Non vais buscar o que te quixo eivar?.

-         Non, que va!, coñezoo ben. É veciño.Xuro que ese cabrón non chega vivo a mañá. ¡Van comelo os lobos!

 Pasado un tempo comentouse moito pola zona das ventas de Erosa, a desaparición dun veciño dun daqueles pobos.

 Despois de moito tempo apareceron os zamancos o lado dos cuais habia unha coroza de palla.

 Os comentários sempre eran os mesmos: Cando pasaba desde a Esculqueira o Tameirón, un home foi comido polos lobos.

 ¡Pobres lobos!, como non se poden defender, pagan cousas que moitas veces fan-nas os lobos de dúas patas.

 Estaba na porta da choza, non de outra maneira se podía chamar a casa na que vivian.

 O neno da casa xogaba con outros das casas aledañas. Menos mal que era no mes de Agosto, pois as vestiementas que levaban todos eran as mais adecuadas como para refrigerarse, mais non para esconderse dos tabaos que podiar entrar na pel a chucharlle o sangue.

 Pola porta da chabola baixaba unha canle de auga, que case sempre levaba ó estanque no que desaguaba un pequeno fío de auga, que non se via correr por mor das oucas, e dos excrementos das galiñas que escarbaban mais arriba.

 O enxamio de moscas, tabaos, abellas e abrespas, non deixaban ver o fondo da canle.

 Así é todo de cando en vez os rapaces ian alí a encher os “cichois”, para regarse uns os outros.

 Xa era a enésima vez que desde dentro da casa saia un berro chamando polo “Pisco”, nome abrebiado dun dos rapaces que estaban a xogar.

-         ¡Ou ves a comer, ou saio e esfarrapote!.

 O rapaz estaba tan entusiamado, sacandole as pata a unha rá que colleran, que ni se enterou de que o chamaban.

 Os compañeiros lisqueron a comer, e cando se deu conta de que estaba solo, xa era tarde, súa nai asomou na  porta co barredeiro nas mans, para invitalo a entrar a comer. O rapaz escapou correndo, a mai detrás del, e na esquina atizoulle co barrediro no lombo, xusto cando por alí pasaba a beata caritativa da aldea, que o ver a barredeirada que le caeo o rapaz, escomenzou a insutar a mai, decindole de todo, e avisando que a ia a denunciar por maus tratos o rapaz.

-         ¡Non pararei hasta que te quiten a custódia do fillo!.  Pensais solo en facelos, e despois tratailos coma bechos.

 A media hora apareceu por alí unha parella da Guardia Civil, cunha orden dun Xuiz, e sen explicacións de ningún tipo, leveron a muller o xuzgado, acusada de maltrato a un menor.

 A muller chorou, suplicou, púxose de xeonllos, para que no a leveran, pois quedaba o neno solo.

 Ninguén le fixo caso.

-         ¡Hai unha denuncia, señora!-foi a única resposta que obtivo.

 Foi o xuzgado, o Sr. Xuiz, en vista da denuncia, determinou un alonxamento da mai  da criatura.

 De volta a aldea, o rapaz tentou chegarse a nai, pois xa a botaba de menos, mais a inquisidora puxo o berro no ceo, chamou outra vez a Guardia Civil, para que se cumplira a sentencia.

 Habia na aldea un comandante de puesto, que era bastante boa persona, e sobretodo, un ser intelixente.

 Ante a situación creada, decidiu darle él solución ó problema.

 Colleo o rapaz pola man, e levouno a casa da beata, decindolle:

-         ¡Aiqui ten o neno!, como agora a súa nai non pode atendelo, por orde xudicial, promovida por vostede, alguén deberá darle de comer. O mellor é que o faga na súa casa, pois polo visto a alma mais caritativa, e mais defensora das labazadas e vostede.

 O neno non paraba de berrar decindo que queria estar con súa nai, e a muller contestou que ela non tiña que dar de comer a ninguén.

¡Faltaría mais!, ela so estaba para desfacer entortos. E moito menos para deixar entrar na súa casa a un desfarrapado!-

 Se se teñen fillos hai que atendelos, ben. As leises son as leises.

 ¡Igualiño que o Cabaleiro da Triste figura cando axudou a un gañan, que o amo ó zorregaba.

 Librenos Deus das almiñas caritativas cos veciños.

 Xa non podia aguantar mais. Tiven que facelo, non tiña outra alternativa. Mira que les dixera mais de unha vez, que desistiran do seu intento, mais non fixeron caso. No me deixeron outra alternativa.

 Dende eiqui, hoxe, é públicamente, acúsome da masacre de unha familia enteira,tal vez de un pobo inteiro.

 As cousas empezeron xa vai un par de anos, polo menos. De cando en vez, habia un intento de invasión nos meus dominios.

 Eu tentaba que as cousas non foran mais alá do necesario. Opuxenme con todos os medios ó meu alcance, sabe Deus que o tentei de case todolos xeitos. Non se me fixo caso. Seguian teimando no seu propósito.¡Eu aquello non o podia consentirs!.

 Cheguei a falar directamente con todos e todas. Todo foi inutil. Nin “puñetero” caso.

 Tras varios intentos de disuadilos da súa inoportunidade, e despois de decirlles que aquelo so deberian fecelo cando eu fixera o mesmo con eles, é decir, cando eu tentara invadir os seus dominios, enton poderia ser xusto o que eles facian.

 Dixenlles que aquelo era declararme a guerra, é de persistiren na súa actitude non me deixarian outra alternativa, que a forza, e as armas de destrucción masiva o meu alcance.

 Pois ben, fixeron caso omiso a todo. Os meus berros, soárolles como se cantase un carro.

 Todo nesta vida ten un límite, e despois de moito tempo, a miña pacencia, chegou a un ponto donde xa non era posible a volta atrás.

 O que mais lamento de todo esto, é que foron tan cobardes, que manderon por diante ós mais pequenos, quero decir ós mais noviños. Seguramente porque a sangue nova, é bulideira, e cando chega o cerebro demasiado osixenada polo exceso de movimento, fai que as neuronas se fagan irreflexivas.

 Aproveiteron unha pequena ausencia miña. Cando cheguei de novo, atopeime con unha invasión nos meus dominios en toda regla.

 Xa canso de todo aquilo, algún tempo antes, eu falara con un laboratório, que alguén me contara que me podia axudar.

 Non quero dar nomes, pois a xusticia solo debe procesarme a min.

 Xa tiña preparada a miña defensa, en caso de unha nova agresión.

 Eran moitos, probablemente, uns cantos centos. Todos xoves, de vez en cando no medio habia algún adulto.Seguramente para dirixir a operación.

 O primeiro que fixen foi cerralleles o paso pola retaguardia, cunha cantidade do producto quimico. Para non deixalos avanzar, fixen o mesmo na parte dianteira, e nos puntos intermedios das súas columnas, mais do mesmo.

 Os quimicos son a “leche”. Cando fui deixando os “agasallos”, notei que ou ben por curiosidade, ou ben por que lles gustaba, facian corro arredor do mesmo, e daban lambetadas.

 Chegou un momento en que parecia que todos estaban demasiado contentos, pois a inicial disciplina na marcha, rachera. Cada cual ia para onde le petaba. Xa se escomenzaban a ver cadaveres de cando en vez.

 Despois de medio día, do lugar da batalla desapareceran todos. Vivos e mortos.

 Por fin, parece que definitivamente, as formigas abandoneron a miña terraza.

 ¡Non foi por non avisalas!.

Chegan as festas do vrao. Xa se sinten as campas. Xa se sinten as bombas.Xa se sinten os estalotes. Xa se ven as lamparillas.

 Todo no arraial. Todo despois do último rosário da novena a Virxen. Os rapaces corren detrás dos canelos. Cantos máis collas, máis podes chufar diante dos colegas.

 Tamén chegueron os carnavais menos coñecidos. O mellor non son coñecidos porque todo quisque lles chama de outra maneira.

 Nunha das mellores aldeas do mundo, (1) as veces pasan cousas. Nunca por culpa da aldea. Podaque por culpa dos aldeans-civilizados, en territórios alleos. Endexamais polos que fiqueron.

 VEREDES:

 Eu, mesmamente eu, teño un parente que ademais de ser parente é amigo, na época na que todos lisquemos, por mor de mellorar un chisco a existencia de cada quen, él tamen o fixo.

 Meu parente e amigo, é un pouco coñon, e as veces ilustrame cos seus comentários, que casi nunca teñen desperdicio.

 Foi no vran pasado, creo, meu amigo-parente baixou dalá do norte, a ver o lugar donde se criera. Ia tempo que non o facía.

 Aproveitou as datas nas que, por mor dos “turistas”, se facia a festa. Non é necesário que vos diga, que non coincidian coas  tradicionais.

 Ese mesmo lugar é o mesmo donde eu nacín e me criei até os dez anos.

-         Aquelo era coma Versalles- díxome comendo en Zamora- á hora da misa, os coches non cabian arredor da igrexa.

-         Non me fodas- dixenlle eu- ¿E logo chovia ou qué?

-         ¡Que ia chover, nin na seitura quentaba tanto o sol!

-         ¿Enton?

-          ¡Enton, pasa que alí hai xente de moito copete!. ¡Aquelo era un desfile de modelos. Señoras con chapeus coma os das inglesas. Falando en castelán, alguén en catalán e algún dandolle que decir o euskera, mais non habia caseque  ninguen falando no idioma dos nosos antepasados. Nin tanxiquera en portugués!, O chic, o caralludo agora, é falar de xeito no que as uces, as fragas, os castañeiros, as carqueixas, e os pobres que no sairon da aldea, non entendan. Ainda que o que fala tampouco sepa o que dí.

 Quedei abraiado, e creille todo o que me decia. Como quedei pensativo, acabou decindome:

-         ¡ Non te preocupes!, debe ser unha maneira nova de falar. Oinlle a unha muller decir a outra, ¡Yo cuando me levanto allá, lo primero que hago es ENCHEGAR, la TELE!.

 Loado sexa Deus, pensei para min, podia ainda ser peor.

 

 (1) Aquela donde nacín.Rente O Patateiro. Que nos perdoen.

 

UN NENO E OS SEUS AMIGOS DO SECULO PASADO.  O Neno, chamarémoslle así, saíu da casa, comendo a merenda. Ésta consistía nun cacho de pan centeo e unha mazá.  Adoitaba tódalas trades- noites, entre o lusco e fusco, ir a comela merenda o “sagrado”, sentado na parede o lado do escanfreixo, chamado polos finos “serval de los cazadores”, coa idea de ver saír polos ollais do campanario a noitarega.  Era a noitarega, xunto cos mouricegos, os que anunciaban que  chegaba o manto negro da noite, que mais tarde ía engalanarse coas estrelas, e se tocaba, tamén coa lúa. Primeiro escomenzaban os mouricegos a dar voltas buscando os insectos que tamén zumbaban no aire, e cando xa casque non se vía, a señora noitarega, primeiro asomábase nalgún dos dous ollais, e logo con un  HU, HU, saía voando acía o Castro.  Neno tiña xa controlado o tempo, e xusto cando o cárabo daba os primeiros laios, entonces marchaba para a casa, antes de que o chamaran.  Despois de cear, marchaba a cama, no cuarto aquel polo que se vían as raiolas da lúa entrar no mesmo, cousa que le chamaba moito a atención, pois parecía que, a luz se apoiaba naquelas partículas de po que había en suspensión no aire.  Escoitando os laios do cárabo, do moucho, e do bufo, así como os berros da raposa que de cando en vez insultaba os cans, quedouse durmido. Foi despois de durmirse, cando escomenzou a súa rolda polos soutos de castañeiros e polas carballeiras, pasando polos xestaregos, uceiras é fragas de granito con figuras remarcadas no horizonte, pola zona de Lagoas, Os Caldeiros e o Piñeiro.  Saiu da casa polo alto do cumbreiro, sempre se sentaba naquelas louxas que se entrelazaban, parecian cabeciñas unhas contra outras, e no medio delas quedaba unha especie de berce. Seguramente aquelo era para os nenos que saian do seu sono cara os montes.  Desde o seu observatório podia ver todos os tellados da aldea, e os soutos eran unha  pintura feita alí, na que se reflectian os raios da lúa, o que le daba unha especie de parecido con unha grande figura de prata.  No souto cntaban as toupas co seu monótono toup, toup.., que casi enchian de son a noite. Aquel don era interrumpido de vez en cuando por un rruu, rruu, tamen monocorde que os homes grandes dician que eran as quiobras, tamén os sapos tiñan os seus concertos. As ras xa deixaran de cantar.  Estaba absorto escoitando toda aquela sinfonía de distintos pernóctadores, cando apareceu o seu lado a noutarega, toda vestida de branco e con aqueles grandes ollos que o miraban como se quixesen ipnoptizalo, e chiscandole un dixole: ¿Imos ver lacalleiras?. Según a noitarega, naquela noite, puxéranse de acordo todas as coellas para parir as súas crias.  Sairon voando os dous, e cando chegaron as leiras de Cadabais, a noitarega baixou a un cantiño dunha rastrolla, e ensinolle unha lacalleira. A coella acababa de sair, deixando solas as crias, que inda non tiñan un dia.  Eran aqueles bichiños a cousa mais indefensa que endexamais vira. Non tiñan pelo, estaban en peldracha pura, os ollos inda non os abrian e estaba engruñados uns enriba dos outros, seguramente para non ter frio. Neno quedou pasmado o miralos, pois aquelo non tiña moito que ver cos bonitos couellos que el quedaba absorto mirando na corte da Severina. Aqueles coellos parecian uns bonecos de peluche, e parecia mentira que cando nacian fosen iguales. Cando estaban mirando, apareceu por alí unha fermosa raposa, que parecia que andaba a buscar algo. O Neno quedou estarrecido cando viu que se puña a escarbar enriba da lacalleira,Quixo berralle para xotala dalí, mais o único que conseguiu foi espertar. Cando espertou pareceulle que a noutarega, saia voando pola pequena bufarda que habia enriba do faiado.

 Dando “garbeos” pola internet, atopei este xenio da trompeta, a que xa tocaba desde os seis ou sete anos.
 Para min ten un plus engadido, pois é galego, concretamente de Vigo, cousa que nos debe facer sentir orgullosos del.
 Deixovos dous videos, un con oito anos e outro con dezanove, xa me diredes o que vos parece.
 

 

                              VIAXE A VAL DOS MARCOS

 Hai dias, na vida de calquer persoa, anodinos, é hai outros tamén anodinos mais….que dan algo mais de sí.

 Tentarei explicarme.

 Este fin de semana próximo pasado, doña  Ánxela e mais eu tíñamos decidido ir a Alta Xeabra. Normalmente, cando é así, imolo venres e volvemos o domingo. Neste caso por compromisos da señora Lage, saímos de Vigo o sábado ó medio dia.

 Enfilemos a autovia das Rias Baixas, en dirección a Castela, é xa coa idea de non ir a botar neste carnaval de eleccións que nos montan os politicos (algún dia teremos que analizar o porqué nos tratan como a subnormales). ¿Cando chegará o dia, no que todo o pobo os mande o carallo?.

 Bueno, ó caso, iamos en que enfileramos a auovía das Rias Baixas, e coa idea de comer por a Gudiña, ou así. Tamén sopesáramos a posibiladade de ir a comer a Moimenta o Restaurant dos Tres Reinos, mais tíñamola a duda de se estaria aberto.

 Cando íamos chegando as Vendas de Erosa, cruzémonos con un coche que ia a todo trapo, polo mesmo carril ca nós, mais en sentido contrario. Podedes imaxinar o alporizamento, foi o susto de tal xeito que, non vin quen conducia, se era home ou muller, que clase de coche era, nin tanxiquera son quen de decir unha cor do mesmo.

So podo decir que era tirando a branco, e que era un coche de gama media alta, e que, a velocidade rebasaba a normal.

 Chamei o 112 dando conta do feito, e dixeronme que avisaban a Guarda Civil.

 Cheguemos o alto da Erosa, e desviémonos para comer nun restaurante novo que alí hay, creo que do mesmo nome. No cruce da saida da autovia e a carretera vella, atopeime cunha patrula da Garda Civil, os que lle dei conta do acaecido, e sairon a lume de carozo. Non sei que pasou despois.

 Unha das posibilidades en donde podiamos comer, eran, ou ben o Don Pepe do Pereiro, ou o Restaurante O Cazador, no mesmo sitio. Como comimos na Erosa, foi unha pena, pois no Pereiro estaban comendo os fillos da miña amiga Esther, pois facian a primeira comunión os netos. ¡Cachis!, houberamos comido de gorra, e tido a oportunidade de leriar con eles. Outra vez será.

 Unha vez na Aldea fumos ver a horta da Porteliña, está tan estupenda, que a horta Valenciana ou Murciana o lado dela, non teñen cor. En Xabreses do Tuela colgo as fotos para admiración deste mundo, e dos paralelos.

 Informeime de que meu primo Marcelino sigue no hospital en Zamora, é de que o día nove operan-no. Desde aiqui desexolle o mellor.

 Como o domigo, despois de comer, choveu a reo, decidimos voltar a Vigo, e ainda cheguemos a tempo de votar. Somos tan maus votando, que nin medio deputado saqueron as listas as que votemos. ¡Non afino un carallo!. Unha de dúas, ou son demasiado útopico, ou gilipuertas perdido.

 Cheguemos a Vigo, e esgazaba auga a todo meter. Non era cousa solo das beiras do Tuela.

 Olvidábame: cenémos uns boletos edulis que recollimos debaixo dos castañeiros. Sen sorte cos cantarelus cibarius. Fixémolo cunha receita nova, na que incluía xamón. Aa receita ten o nome de :”Boletus a las finas Hiervas”. ¡Hai que ver que ven falan estes nosos cociñeiros”

 Nunha proxima entrega, tentaremos falar de politica. ¿Quen ten mais culpa, os politicos ou os que votamos?.

 

 O XOGO DAS CHAPAS (¿Chaplas?)

 

 Faltaba pouco tempo para o dia da festa. As mallas xa se acaberan, e xa se empezaba a albiscar en lontananza a chegada do Outono. Esto sabiase pola coloración das follas, xa case todas estaban amareliñas, e as das viñas empezaban a ter o color ese tan caracteristico, entre  amarelo, verde e algunha que outra roxa. Era esa época na que todo se facia algo morriñento, e os páxaros xa apenas pían, solo as anduriñas se xuntan nalgún negrillo (por certo que xa caseque non hai), ou nas paredes de perpiaño da igrexa.

 Eran tempos de descanso despois das duras xornadas da seitura, a herva, a carrexa e as mallas. Xa case non se podia ir o Tuela, a zona de Casares a nadar, pois a auga xa servía para beber.

 Na casa do Caxera, fixose a subasta do “Barato”, que coma sempre so tivo un postor: O Tanasio.

 Para aqueles que no coñezan a cousa, diremos, que o “Barateiro” era o encargado de organizar o xogo das Chapas (Chaplas), que consistia en que un xogador collia dúas moedas, daquela eran de cobre, e tirabas o aire pondo-as previamente unha contra outra coa a mesma cara, e o reverso mirando para fora, cando caian o chan, evidentemente o azar determinaba a maneira como quedaban. Se as dúas quedaban coa mesma cara, para arriba, e nesta estaba a cara dalgún rei, deciase que eran caras e se quedaban as dua o reves,  deciase que eran cruces, nos dous casos, gañaba, no primeiro o tirador, e no segundo os apostadores. Estes eran xente que apostaba precisamente por eso, cruz. Se saia cara unha e cruz a outra o xogador volvia a tirar as moedas o aire.

 Este xogo, xa estaba prohibido, e era perseguido pola Guardia Civil, todo dependia do comandante do “puesto”, que fixera a vista gorda ou non.

 Chegou o dia da festa, que como sabedes é o dezaseis e dezasete de Setembro, e é o Sancibrao. Despois de asistir a misa, bailar a saida diante do forno d´arriba, e comer como se comia o dia da festa, con aroz dulce, flan e roscón no postre, empezaba o baile de novo.

 Nas airas das Pirlas, lugar donde hoxe está o que foi a escola, era donde normalmente se facia o baile. No cimo da aira contra a aira das Bichas, púñase o amigo Eliseo (Liseo), vendendo algún refresco e algunha copiña. O mais bonito daquelo era a exposición das mercancías: As cervexas e os refrescos estaban en caldeiros con auga fresca da fonte do Souto e os licores nas súas botellas metidas en cestos. O mellor para os rapaces eran unhas gaseosas que se facian en Lubián, bebias unha ou dúas, e acababas cunha panza coma a dun sapo implado.

 Co baile empezaba tamén o xogo, e aquel corro que se facia estaba constantemente abarrotado. Era tal a cousa que a xogar viñan xentes dos arredores.

 O barateiro, normalmente levavase o dez por cento do que se xogaba. De feito era o único que no perdia nunca.

 Nunha ocasión correuse a voz de que un xogador, que viñera de fóra, facia trampas. O parecer tiña unha moeda trucada con dúas caras, asi sempre que tiraba, ou ben sain caras, que era con que él gañaba, ou cara e cruz que le daba a oportunidade de tirar de novo, sen risco de ningunha clase.

 Nunha das xogadas un dos apostantes, que levaba bastante diñeiro perdido, e que se dou conta da trampa, ou o aviseron, estivo atentento e localizou a moeda trucada.

 Nunha das tiradas, que siron caras, cando o tirador ia recoller as moedas do chan e o diñeiro, o perxudicado púxolle un pé enriba a moeda trucada, e mandoulla coller a un dos que estaba mirando.

 Aquello foi Troia, pois o tramposo tentou liscar, a xente rodeuno e non poido, a todo esto, a Guardia Civil xa estaba avisada, e non sucedeu nada desagradable gracias a sua intervención, pois habia quen o queria colgar da pereira do fondo da aira da tia Fernanda.

 Creo que o tramposo foi collido en falta outra vez pola zona das Frieiras, e a malleira que le meteron parece que o retirou daquelas malas e boas artes.